Z nowych artykułów w Wikipedii:

…w której warszawskiej kamienicy doszło w czasie II wojny światowej dwukrotnie do zamachów na Niemców?

…jaką funkcję w obrządku wschodnim spełnia płaszczenica?

…gdzie można znaleźć podziemne świnki?

…kto jest bułgarskim odpowiednikiem polskiego wójta?

…który meteoryt zawiera ziarenka ditlenku krzemu, które są starsze od Układu Słonecznego?

Wojna domowa w Syrii • Konflikt w Mali • Giro d'Italia

---

• W wieku 74 lat zmarł Ray Manzarek (na zdjęciu) – współzałożyciel i klawiszowiec amerykańskiej grupy rockowej The Doors. (20 maja)
• Zakończyły się, rozgrywane w Paryżu, mistrzostwa świata w tenisie stołowym. (20 maja)
• Szwecja pokonała 5:1 Szwajcarię w finale mistrzostw świata w hokeju, które rozegrano na lodowiskach w Finlandii i Szwecji. (19 maja)
• Duńska piosenkarka, Emmelie de Forest, wykonując piosenkę „Only Teardrops”, zwyciężyła w Konkursie Piosenki Eurowizji 2013. (18 maja)
• W wieku 66 lat zmarł Marek Jackowski, muzyk rockowy i kompozytor, założyciel i długoletni lider zespołu Maanam. (18 maja)

23 maja: imieniny obchodzą Dezyderia, Dezyderiusz, Michał

• 1533 – arcybiskup Thomas Cranmer uznał za nieważne małżeństwo króla Anglii Henryka VIII Tudora z Katarzyną Aragońską; już cztery miesiące wcześniej, mimo braku formalnego unieważnienia poprzedniego związku, król poślubił Annę Boleyn
• 1863 – sprzyjający „czerwonym” Jan Wernicki, Włodzimierz Lempke i Stanisław Olszański przejęli pieczęć (na ilustracji) Rządu Narodowego (tzw. kwietniowego, kierowanego przez Agatona Gillera) – co w warunkach państwa podziemnego oznaczało jego obalenie; rozpoczęło się się formowanie „rządu czerwonych prawników”
• 1863 – socjalista Ferdinand Lassalle (na fotografii) stanął na czele powołanego w Lipsku Powszechnego Niemieckiego Związku Robotniczego, protoplasty SPD
• 1883 – zmarł Cyprian Kamil Norwid (na ilustracji), jeden z czterech najważniejszych polskich poetów romantycznych (autor m.in. poematu Promethidion oraz wierszy Bema pamięci żałobny rapsod i Fortepian Szopena); uprawiał również twórczość prozatorską, dramaturgiczną, był rzeźbiarzem, malarzem i filozofem
• 1923 – założono belgijskie linie lotnicze Sabena; fundusze na ten cel pochodziły częściowo z dochodów z belgijskiej kolonii w Kongo
• 1933 – urodziła się brytyjska aktorka Joan Collins, odtwórczyni roli Alexis w serialu Dynastia

Tetragram – cztery hebrajskie litery: jod, he, waw, he (hebr. יהוה), oznaczające starotestamentowe imię Boga. Termin „tetragram” pochodzi z języka greckiego i składa się z członów: tetra- „cztero-” lub „cztery” i grámma, „litera”. Dosłownie znaczy „mający cztery litery”. W Biblii Hebrajskiej tetragram pojawia się blisko 6800 razy. Różne formy jego zapisu można spotkać w źródłach pozabiblijnych, niektórych rękopisach Septuaginty oraz rękopisach qumrańskich. Nie występuje w Nowym Testamencie, wspominają jednak o nim Ojcowie Kościoła. Etymologia i pierwotna wymowa tetragramu jest nieznana, ponieważ nie wiadomo, jakie samogłoski podstawiano podczas czytania, oraz żywa była powygnaniowa tradycja żydowska, która zabraniała wymawiania imienia Bożego poza obrębem Świątyni w Jerozolimie. W literaturze naukowej można spotkać liczne próby ustalenia prawidłowej wymowy tetragramu. Obecnie większość uczonych opowiada się za formą Jahwe. Czytaj więcej…

Ambondro – rodzaj ssaka żyjącego w okresie jurajskim na Madagaskarze.. Został odkryty w 1999 roku. Wyróżnia się w nim pojedynczy gatunek A. mahabo, znany z fragmentarycznej żuchwy z trzema zębami, uważanymi za ostatni przedtrzonowiec i dwa pierwsze trzonowce. Przedtrzonowiec i trzonowce posiadają obręcz (cingulum). Mają dwie grupy guzków: trigonid trzech guzków na przedzie i talonid z głównym guzkiem, mniejszym guzkiem i grzebieniem z tyłu. Talonid sugeruje, że Ambondro miał trzonowce trybosfeniczne. Interpretuje się go jako prymitywnego krewnego Tribosphenida. W 2001 roku publikacji doczekała się sugestia łącząca go z kredowym australijskim ausktribosfenos i stekowcami w klad Australosphenida, który miałby rozwinąć trzonowce trybosfeniczne niezależnie od grupy obejmującej torbacze i łożyskowce. Jurajski argentyński Asfaltomylos czy Henosferus i kredowy australijski Bishops zostały również później włączone do Australosphenida. Nowa praca traktująca o zębach przedstawicieli tej grupy podaje w wątpliwość, czy rzeczywiście cechowali się oni uzębieniem trybosfenicznym. Czytaj więcej…